Genital Bölge Travmaları (Perineal Travmalar, Skrotum, Penis ve Perine Yaralanmaları)

Kız çocuklarında genital bölge yaralanmaları çocuğun genellikle sert bir yere bacakları açık bir şekilde düşmesi şeklindeki travmalar sonucu olabileceği gibi, trafik kazaları, seksüel saldırılar veya delici-kesici aletlerle oluşan penetran yaralanmalar sonucunda da oluşabilir. Yenidoğan bebeklerde doğum travması sonucu oluşabilir.

Yaralanmanın derecesi aktif kanaması bile olmayan basit bir laserasyondan pelvik kemikler, üretra, vagen ve rektumunda yaralanmaya katıldığı geniş yaralanmalara kadar değişebilir. Bu tür travmalarda çocuğun korkusundan dolayı yaralanmanın derecesini anlamak genellikle zordur. Bu nedenle genel anestezi altında muayene en güvenilir yoldur. Mesane, rektum ve peritoneal kavite (karın içi) ile ilişkili bir perforasyondan şüphelenilirse vaginal muayene yapılmalıdır.

Sistoskopi, vaginoskopi veya rektoskopide gerekli olabilir. Basit laserasyon (yırtık) şeklindeki yaralanmaların emilebilen dikişlerle primer kapatılması genellikle yeterlidir. Ödem sonrası gelişebilecek bir işeme zorluğunun önüne geçmek için sonda takılabilir.

**Kızlarda genital yaralanmalar anatomik yerleşimlerine göre ele alınabilir.

• Vulvada (vagina dış bölümü) görülen yaralanmalar: Hematomlar, yuvarlak, sert, ekimotik, hassas bir kitle olarak ortaya çıkar.
• Vajinal yaralanmalar: Genellikle delici bir yaralanma sonucu görülür. Yaralanma mukozada yüzeyel bir zedelenmeden, pelvis derinliklerine ulaşan bir yırtılmaya kadar değişebilir. Mesane ve rektum gibi çevre dokuların bütünlüğü kontrol edildikten sonra, gerekli cerrahi tedavi uygulanmalıdır. Vajina içine yerleşmiş bir hematom tespit edildiğinde, lezyonun büyüklüğüne göre karar verilir. Küçük hematomlarda kendiliğinden kaybolması için beklenebilirken, büyümekte olan bir hematom cerrahi yolla boşaltılmalı, kanamaya neden olan damarlar bağlanmalı ve hemostaz sağlandıktan sonra anatomiye uygun olarak onarılmalıdır. Cinsel taciz olguları genellikle yaşadıkları travmanın yarattığı etki nedeniyle durumu gizlemeyi tercih ederler. Hekim cinsel istismara uğramış bir çocukla karşılaştığında dikkatli olmalıdır. Dış muayene dikkatle yapılmalı, eritem, ödem, morluklar, soyulmaların varlığı, himenin (kızlık zarı) temas edilmiş olup olmadığı tespit edilmelidir. Sıvı veya kıl varlığı gibi nesnel delil niteliği taşıyan bulgular değerlendirilmelidir. Anal sfinkter de yaralanmalar açısından incelenmelidir. Gerekli bildirim hazırlandıktan sonra yaralanmaların tedavisi uygun şekilde yapılmalıdır.

Erkeklerde Genital Yaralanmalar Sonucu Ne Olur?

• Daha çok künt travmalar sonucu görülen ve skrotum (torba) ile testislerin (yumurtalıkların) daha sık etkilendiği yaralanmalardır. Hafif bir travma bile skrotumda belirgin ödem ve ekimoz gelişmesine yol açabilir ve muhtemel bir testis rüptürünü anlamak zor olabilir. Ultrasonografi ile yaralanmanın ne kadar derinlikte olduğu anlaşılabilir. Bunun yanısıra skrotumun açıldığı, testislerin skrotum dışına çıktığı, bazende testislerin tamamen ayrıldığı durumlarla karşılaşmak mümkündür. Bu gibi durumlarda çok iyi yara temizliği yapılarak anaerob enfeksiyon zemini ortadan kaldırılmalı ve eğer testislerde yırtılma varsa en kısa sürede gerekli doku temizliğini takiben testiler dikilmelidir. Skrotumda cilt defekti varsa enfeksiyon yatıştıktan sonra uyluk bölgesinden alınacak deri greftleri ile açık olan alan kapatılmalıdır.
• Penis yaralanmaları: Basit cilt lezyonları ve daha derindeki penis dokularına ait yaralanmalar görülebilir. Böyle durumlarda eğer hematom (kan pıhtsı) varsa boşaltılmalı ve yaralanmış olan derin dokular dikilmelidir. Penisteki cilt defektleri de daha sonra gelişebilecek eğrilik ve kısalmanın önüne geçmek için mutlaka greft teknikleriyle kapatılmalıdır. Penisteki sık yaralanmalardan bir diğeri ise sünnet derisinin fermuara sıkışması sonucu oluşan yaralanmalardır. Bu hastalarda fermuar lokal anestezi ile kolaylıkla ayrılabilir. Ancak bunun başarılamadığı durumlarda fermuar pantolondan ayrılarak sünnet işlemi uygulanmalıdır. Ayrıca çocuklarda ağaç, merdiven kenarı gibi yerlerden kayma sırasında gelişen sürtünme yaralanmaları şeklinde yaralanmalarda meydana gelebilir. En ciddi penis yaralanma şekli penisin komple amputasyonudur ki bu durumlarda mikrocerrahi yöntemleri kullanılarak onarım denenmelidir. Ayrıca saç telinin penis etrafına kendiliğinden dolanarak penisi sıkıştırması durumunda penisi sıkıştıran saç veya bantın kesilmesi penisin uçta kalan kısmını rahatlatır. Penis genellikle düzelse de nadiren kısmi veya tam amputasyon ya da üretrokutanöz fistüller gelişebilir.

Genital ve Perine Bölgesi Travması Nedir?

Genital bölge travmaları; kaza, düşme, darbe veya sert temas sonucu özel bölgede meydana gelen doku hasarlarını ifade eder.

Hem kadınlarda hem erkeklerde hassas olan bu alanlarda yaşanan yaralanmalar, erken müdahale edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Perine Bölgesi Neresidir ve Neden Hassastır?

Perine bölgesi, anüs ile cinsel organlar arasında yer alan ve damar ile sinir ağları açısından oldukça zengin, son derece hassas bir dokudur.

Bu alana alınan darbeler, perine travması ve doku içi kanamalara zemin hazırlayabilir.

Vajinaya ve Özel Bölgeye Darbe Alınması Durumunda Ne Olur?

Vajinaya veya özel bölgeye darbe gelirse ne olur sorusu, travmanın şiddetine göre farklı yanıtlar barındırır.

Hafif darbeler morarma ve ödemle atlatılabilirken, şiddetli travmalar doku yırtılmalarına ve iç kanamalara sebep olabilir.

Kadınlarda ve Rahme Alınan Darbelerin Etkileri

Rahime darbe almak veya alt karın/özel bölgeye sert darbeler hissetmek, pelvik organlarda zedelenmeye yol açabilir.

Darbenin şiddetine bağlı olarak kasık ağrısı, doku zedelenmesi ve organ hasarı riski doğabileceğinden doktor muayenesi şarttır.

Vajinal Laserasyon (Yırtılma) Nedir ve Nasıl Anlaşılır?

Vajinal laserasyon nedir sorusunun cevabı, travma veya sert temas neticesinde vajina dokusunda oluşan derin ya da yüzeysel yırtılmalardır.

Genellikle keskin ağrı, belirgin kanama ve dokuda hassasiyet ile kendini belli eder ve medikal dikiş müdahalesi gerektirebilir.

Darbe Sonucu Vajinadan Kan Gelmesi Durumunda Ne Yapılmalı?

Darbe sonucu vajinadan kan gelmesi, vakit kaybetmeden müdahale edilmesi gereken akut bir durumdur.

Kanama yüzeysel bir sıyrık kaynaklı olabileceği gibi vajinal laserasyon veya iç organ yaralanması habercisi de olabilir.

Hastaya tampon yapılmamalı, temiz bir bezle hafif baskı uygulanarak acile başvurulmalıdır.

Çocuklarda Genital Bölge Travmaları ve Yaralanmaları

Çocuklarda genital bölge yaralanmaları, anatomik yapıların henüz gelişim aşamasında olması nedeniyle ekstra hassasiyet gerektirir.

Oyun alanlarında düşme veya bisiklet kazaları çocuk genital yaralanmalarının başlıca sebeplerindendir.

Çocuk ve Kız Çocuklarında Genital Bölge Hassasiyeti

Kız çocuk genital bölge yapısı yetişkinlere göre daha ince ve korumasızdır. Küçük bir darbe dahi dokularda belirgin ödem, morarma ve ciddi ağrıya neden olabilir.

Düşme veya Darbe Sonrası Kanama ve Şişlik Durumunda İlk Adımlar

Ebeveynlerin sıkça aradığı "kızım düştü vajinadan kan geldi" durumu, bisiklet veya yüksekten düşme vakalarında sık görülür.

Böyle bir durumda panik yapılmadan çocuk sakinleştirilmeli, genital alana kimyasal sürülmemeli ve derhal çocuk cerrahisi veya jinekoloji uzmanına gidilmelidir.

Perine Bölgesi Travmaları ve Sonrası Gelişen Sorunlar

Perine travması, leğen kemiği tabanını ve idrar yollarını doğrudan etkilediği için yaralanma sonrası idrar mekanizmasında ciddi aksamalara neden olabilir.

Travma Sonrası İdrar Yapma Güçlüğü ve İdrar Damlaması

Perine travması sonrası idrar sorunu, idrar kanalının (üretra) ödem toplaması veya zedelenmesiyle ortaya çıkar.

Şiddetli ağrı, idrar yapamama veya idrar sonrası damlama gibi durumlar geciktirilmeden ürolojik muayene gerektirir.

Perine Bölgesinde Sert Kitle veya Şişlik Hissi

Perine sert kitle, idrar sonrası damlama ve ilişki esnasında ağrı gibi şikayetler, bölgede travmaya bağlı kan birikmesinden ya da doku kistlerinden kaynaklanabilir.

Ayrıntılı ultrason ve uzman kontrolü ile kitlenin yapısı belirlenmelidir.

Ne Zaman Acilen Bir Doktora Başvurulmalı?

Özel bölgeye darbe gelirse ne olur endişesi taşıyan hastaların şu belirtilerde acil servise başvurması şarttır:

• Durdurulamayan vajinal veya üretral kanamalar
• Şiddetli ve geçmeyen kasık/genital ağrı
• İdrara çıkamama veya idrar yaparken şiddetli yanma/damlama
• Bölgede hızla büyüyen sert kitle veya morarma

Kaynakça

1. Bresler, M. J., & Ruttan, T. (2014). Pediatric Genitourinary and Perineal Trauma.
2. Alwaal, A., & Breyer, B. N. (2015). Management of Penile and Scrotal Trauma in Children and Adults.
3. European Association of Urology (EAU) Guidelines. (2024). Paediatric Urology Guidelines: Genitourinary Trauma.
4. McAleer, I. M., & Kaplan, G. W. (1995). Pediatric genitourinary trauma.